Samochód.html



Współczesny samochód osobowy

Samochód – pojazd mechaniczny z własnym napędem (silnik) i źródłem energii, którym jest paliwo (gaz, ropa, benzyna, wodór), jak również bateria. Dwu- lub trzyśladowy, na trzech (np. cyklonetka), lub więcej kołach (najczęściej czterech), przeznaczony do przewozu osób, ładunków itp.

edytuj Etymologia

Słowo samochód powstało wskutek wygrania rozpisanego przed wojną konkursu na typowo polskie słowo określające automobil. Jak nietrudno zauważyć, pochodzi od słów sam i chodzić, czyli określa pojazd z własnym napędem. Nazwa samojedź, mimo że bardziej odpowiada działaniu samochodu, nie została wybrana, bo w dawnej polszczyźnie oznaczała ludożercę.

edytuj Historia

 Osobny artykuł: Historia samochodu.

Nad pojazdami napędzanymi parą, myślano już w XVII w. Ksiądz z Flandrii, Ferdinand Verbiest, miał rzekomo w 1678 przedstawić chińskiemu cesarzowi taki pojazd napędzany parą, jednak nie ma na to żadnych dowodów. Dlatego za pierwszego konstruktora samochodu uznaje się Nicolasa-Josepha Cugnot, który zaprezentował takie auto w 1769. Kolejnym ważnym okresem w historii samochodu, są lata około 1870. Siegfried Marcus skonstruował wtedy pierwszy samochód napędzany benzyną. Nie można być pewnym kto pierwszy skonstruował silnik o spalaniu wewnętrznym. Uznaje się że zrobiło to niemal jednocześnie kilku niemieckich inżynierów, niezależnie od siebie. Karl Benz skonstruował pierwsze auto w 1885 w Mannheim, niedługo później otrzymał patent i w 1888 rozpoczął produkcję. Gottlieb Daimler wraz z Wilhelmem Maybachem w 1889 w Stuttgarcie zaprojektowali pojazd działający na podobnej zasadzie.

edytuj Podział pojazdów samochodowych

Podział pojazdów samochodowych
Typ samochodu	Rodzaj samochodu	Przykład	Zdjęcie
Samochody osobowe	Samochody sportowe	Ferrari Enzo
	Samochody sportowo-użytkowe	Porsche Cayenne S
	Samochody kempingowe	Ford Transit
	Samochody terenowe	Hummer H1
	Samochody dostawcze	Volkswagen Transporter
Samochody ciężarowe	Ciężarowe samochody dostawcze	Mercedes Atego
	Ciężarowe samochody terenowe	Mercedes Unimog U400
	Ciągniki siodłowe	Scania R420
	Ciągniki balastowe
Autobusy		Solaris Urbino 12
Samochody specjalne	Samochody opancerzone	Dzik (samochód)
	Samochody pożarnicze	E-ONE, Ford
	Żurawie samochodowe
	Ambulanse
	Samochody asenizacyjne
	Śmieciarki	MAN TGA 28.350
	Zamiatarki	Zamiatarka na podwoziu MAN
	Pługopiaskarki	Pługopiaskarka na podwoziu samochodu MAN

edytuj Elementy budowy samochodu

• nadwozie: nadwozie samonośne • płyta podłogowa
  • elementy zewnętrzne nadwozia: karoseria • błotnik • drzwi • pokrywa komory silnika • chłodnica samochodowa, maskownica (potocznie: grill lub atrapa) • listwy boczne • zderzak • hak • dach • szyberdach • dach lamelowy • lusterka boczne • szyby • szyby podgrzewane • wycieraczki • spryskiwacze • deflektor wiatrowy • spoiler
  • elementy wnętrza: deska rozdzielcza • tablica rozdzielcza • przełączniki i regulatory • poduszka powietrzna • kierownica • fotele • pasy bezpieczeństwa • lusterko wsteczne

• podwozie: rama samochodu
  • układ napędowy i układ przeniesienia napędu: sprzęgło • skrzynia biegów • reduktor terenowy • skrzynia rozdzielacza • wał napędowy • most napędowy • oś • półoś • piasta koła • koło • obręcz koła • opona • opona bezdętkowa • dętka • wentyl • pedał przyspieszenia • pedał sprzęgła
  • układ hamulcowy: hamulec roboczy • pompa hamulcowa • wspomaganie • przewody hamulcowe • tarcza hamulcowa • bęben hamulcowy • klocki hamulcowe • hamulec awaryjny • zwalniacz
  • układ kierowniczy: kierownica samochodu • kolumna kierownicy • wspomaganie kierownicy • przekładnia kierownicza • drążki • tempomat
  • zawieszenie: amortyzator • sprężyna • resor • kolumna McPhersona • stabilizator • wahacz

• silnik: tłok • pierścienie tłokowe • korbowód • wał korbowy • głowica silnika • zawór • wałek rozrządu • blok silnika • tuleje tłokowe • turbosprężarka • łożysko • koło zamachowe • uszczelniacz

• układy silnika spalinowego: chłodzenia • doładowania • rozruchowy • rozrządu • smarowania • wtryskowy • wydechowy • zapłonowy • zasilający

• inne układy:
  • instalacja elektryczna: alternator • prądnica • regulator napięcia • akumulator • układ wysokiego napięcia • świeca zapłonowa • świeca żarowa • stacyjka • sygnał dźwiękowy (potocznie: klakson) • oświetlenie • światła sygnalizacyjne • kierunkowskaz

• elementy mające wpływ na bezpieczeństwo:
  • bierne: pasy bezpieczeństwa • napinacze pasów • poduszka powietrzna • kurtyna powietrzna • zagłówki • wzmocnienia boczne • strefy kontrolowanego zgniotu • klatka bezpieczeństwa • łamana kolumna kierownicy • szyby hartowane • szyby klejone • bezpieczne zderzaki • układy odcinające dopływ paliwa
  • czynne: ABS • ASR • ESP • napęd na cztery koła

edytuj Modele samochodów

edytuj Samochody polskiej konstrukcji

• osobowe: CWS T-1 • Mikrus • Syrena (modele: 100, 101, 102, 103, 104, 105) • Leopard • Elipsa
• dostawcze: FSC Żuk • ZSD Nysa • FSR Tarpan • FSC Lublin
• terenowe: Honker
• ciężarowe: PZInż 222 • PZInż 303 • Star (modele: 266) • Jelcz (modele: 315, 317, 318) • Żubr
• autobusy: Autosan • San (autobus) (modele: H01, H25 i H27, H100) • Sanok 09 • Star 52 • Osinobus • Jelcz • Solaris • Solbus • Boomerang • Automet • Cuby mini de lux
• samochody pancerne: wz. 28 - kołowo gąsienicowy • Ursus wz. 29 • wz. 34 • Kubuś • Ford FT-B • Dzik • Tur
• prototypy: Cyklonetka • Star Jot 55 • Meduza • Syrena laminat • Syrena 110 • Warszawa 210 • FSO Ogar • FSM Beskid • Wars

edytuj Samochody produkowane w Polsce na licencji

• osobowe: Fiat 508 • Fiat 518 • Warszawa • Fiat 125p (potocznie: duży fiat) • Fiat 126p, (potocznie: mały fiat lub Maluch), Polski Fiat 126p Bis (modyfikacja 126p) • Polonez • FSM Cinquecento • FSO Lanos • FSO Matiz
• ciężarowe: Fiat 618 • Lublin-51

edytuj Samochody produkowane lub montowane w Polsce przez zagraniczne firmy

• osobowe: FSO Lanos • FSO Matiz• Fiat Panda • Fiat Seicento• Fiat 500 • Opel Astra • Opel Zafira• Peugeot 405 • Chevrolet Aveo
• dostawcze: Citroën C15 • Volkswagen Transporter
• autobusy: Volvo 7700 • MAN NL 273 Lion's City

edytuj Zobacz też

Informacje w siostrzanych projektach:

 Grafiki i media  na Wikimedia Commons
 Definicja słownikowa  w Wikisłowniku
 Cytaty  w Wikicytatach

• samochód osobowy
• marki samochodów • podział samochodów na klasy
• czołg • tankietka • motocykl • omnibus • tuning • facelifting
• wyścigi samochodowe • rajdy samochodowe
• historia motoryzacji • historia samochodu
• samochody roku
• kopiowanie konstrukcji
• transport samochodowy
• bagażnik
• Car-audio

edytuj Linki zewnętrzne

• Słownik motoryzacyjny